Terimler sözlüğü

Fatura ve izleme ekranlarında karşınıza çıkan kelimeler, ikişer cümlede. İngilizce karşılıkları elektrikçi ve cihaz belgeleri için.

Aktif enerji

İş yapan enerji; motoru döndüren, lambayı yakan. Birimi kWh, faturanın ana kalemi. active energy

Reaktif enerji

Bobinli ve kondansatörlü yüklerin şebekeyle alıp verdiği, iş yapmayan enerji. Birimi kVArh; belli bir oranın üstünde cezalandırılır. reactive energy

Endüktif

Motor, trafo, balast gibi yüklerin çektiği reaktif enerji yönü. Kompanzasyonun düzelttiği taraf. inductive, lagging

Kapasitif

Kondansatörlerin şebekeye verdiği reaktif enerji yönü. Kademeler devrede unutulunca, özellikle gece, bu tarafa geçilir. capacitive, leading

Güç katsayısı (cos φ)

Aktif gücün görünür güce oranı, 0 ile 1 arası. 1'e yakınsa şebeke verimli kullanılıyor; düşükse reaktif yüksek demektir. power factor

Kompanzasyon

Endüktif reaktifi kondansatörlerle yerinde karşılayıp şebekeden çekilen reaktifi azaltma. Rölesi, kontaktörleri ve kademeleriyle bir panodur. power factor correction

Kademe

Kompanzasyon panosundaki bir kondansatör grubu. Röle ihtiyaca göre kademeleri devreye alıp çıkarır; reaktif güç bu yüzden basamak basamak değişir. step, stage

Kompanzasyon rölesi

Kademeleri yöneten cihaz. Hedef güç katsayısına göre kondansatörleri anahtarlar. PFC controller

Akım trafosu (CT)

Kabloya geçirilen, akımı ölçüme uygun küçük bir akıma çeviren halka. Yönü ters takılırsa ölçüm tamamen yanlış çıkar. current transformer

Sözleşme gücü

Dağıtım şirketiyle anlaşılan azami güç, genellikle kVA. Reaktif eşiklerini ve çift terimli tarifede güç bedelini belirler. contract power

Demand

Fatura dönemindeki en yüksek 15 dakikalık ortalama güç, kW. Sözleşme gücünü aşarsa güç aşım bedeli doğar. peak demand

Fatura dönemi

İki sayaç okuması arasındaki süre. Takvim ayıyla çakışmayabilir; oran ve tahmin hesapları buna göre yapılır. billing period

Tek terimli / çift terimli

Tek terimlide yalnızca tüketim ödenir. Çift terimlide ayrıca sözleşme gücü üzerinden güç bedeli ödenir, karşılığında dağıtım birim fiyatı düşer.

Tek zamanlı / çok zamanlı

Tek zamanlıda birim fiyat sabit. Çok zamanlıda gündüz (06–17), puant (17–22) ve gece (22–06) dilimleri ayrı fiyatlanır.

OSOS

Otomatik Sayaç Okuma Sistemi. Dağıtım şirketinin büyük tüketicilerin sayaçlarını uzaktan okuduğu sistem; cihaz takmadan izlemenin yolu. AMR

PTF

Piyasa Takas Fiyatı. Gün öncesi piyasasında her saat için oluşan elektrik fiyatı; serbest tüketici faturasının temeli. market clearing price

YEKDEM

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması. Yenilenebilir santrallere ödenen desteğin tüketiciye yansıyan birim maliyeti; faturada PTF'nin yanına eklenir.

SKTT

Son Kaynak Tedarik Tarifesi. Yıllık tüketimi belirli sınırın üstündeki tüketicilere düzenlenmiş fiyat yerine (PTF + YEKDEM) × katsayı ile fatura kesilmesi.

Serbest tüketici

Tedarikçisini seçme hakkı olan tüketici. Sınır yıllar içinde düşürüldüğü için bugün çoğu işletme bu haktadır.

BTV

Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi. Aktif enerji bedeli üzerinden sanayide %1, diğer aboneliklerde %5; belediye sınırı dışı muaf.

Kapsama

Bir dönemde ölçülmüş dakikaların, olması gereken dakikalara oranı. Kapsama düşükse oran ve tahmin de güvenilmezdir; Nelundo bunu her sayının yanında gösterir. coverage